( باب خاء از كتاب صحاح الفرس ) فصل ( همزه ) « 1 » آزخ : « 2 » بفتح زاى معجم « 3 » پوستى باشد زيادت « 4 » كه از تن مردم بدر آيد چون نخودى يا عدسى « 5 » و عرب آن را « 6 » « ثؤلول « 7 » » خواند « 8 » و به زبان عام « مهك « 9 » » گويند « 10 » . كسائى « 11 » گفت : بيت از راستى تو خشم‌ورى « 12 » دانم « 13 » * بر بام چشم سخت بود آزخ « 14 » حكيم سوزنى گفت « 15 » : بيت گل رخانش « 16 » ز مشك « 17 » سياه خالى داشت * چه جرم كرد كه گل خار گشت و خال « 18 » آزخ « 19 » و مرادى « 20 » گفت : بيت آن « 21 » سرخ عمامه بر سر او * چون آزخ زشت « 22 » بر سر كير « 23 » آژيخ : « 24 » كيغ « 25 » چشم باشد و عرب آن را « رمص خواند « 26 » . عماره « 27 » گفت : بيت همواره پر آژيخست « 28 » آن چشم فژاگن « 29 » * گويى كه دو بوم آنجا در « 30 » خانه گرفته است « 31 » آوخ : « 32 » ( كلمهء « 33 » ) مصيبت بود « 34 » . حكيم « 35 » سوزنى گفت : بيت زدم ز عشق رخش پيش ازين هزار آوا « 36 » * كنون ز خار خطش مىزنم هزار آوخ « 37 »

--> ( 1 ) - ط : داخل دو هلال را ندارد و كاتب بجاى نوشتن : « باب خاء فصل همزه » فقط نوشته است : « فصل خاء » / ك : دو عنوان را ندارد ( 2 ) - ط : ازخ / ك : ارخ ( 3 ) - ط : معجم باشد ( 4 ) - ط : زياده ( 5 ) - ك : پوستى است كه از تن مردم بيرون آيد ( 6 ) - د : « آن را » ندارد ( 7 ) - ط : تولول ( 8 ) - د : گويند / ك : گويد ( 9 ) - د : ملك ( 10 ) - ط : « و به زبان عام مهك گويند » . در حاشيه به خط كاتب ( 11 ) - ط : لييبى ( 12 ) - د : چشم / ط : حشم توخورى / « لف 79 » : خشم‌خورى ( متن از فروزانفر ) ( 13 ) - د : دايم ( 14 ) - ك : اين بيت را ندارد ( 15 ) - د : « حكيم سوزنى گفت » ندارد / ك : « حكيم » ندارد ( 16 ) - ط : گل رخش / ك : گلرخانش ( 17 ) - د : و مشك ( در حاشيه : ز مشك ) ( 18 ) - در هر سه نسخه : خار ( متن از دهخدا در حاشيهء « د » / لغت‌نامه در ذيل لغت آزخ آورده : « . . . . . . خار گشت و مشك آزخ » ) ( 19 ) - ط : ارخ / ك : آرخ ( 20 ) - ط / د : « ديگرى » ( متن از « لف 79 » ) ( 21 ) - د : از ( در حاشيه : آن ) ( 22 ) - ط : زست ( 23 ) - د : كپه / ك : اين بيت را ندارد . ( 24 ) - ط : ازنج / د : آرنج ( 25 ) - ك : كنع ( فروزانفر : در بشرويه جك - زفك ) ( 26 ) - د / ك : گويند ( 27 ) - ط / د : شاعر ( متن از « لف 76 » ) ( 28 ) - ط : اربحشت ( 29 ) - ط : فراكن ( 30 ) - ط : دوم ايجاد ( 31 ) - د : گرفتست / ك : اين مثال و گوينده را ندارد / « لف 76 » : ( . . . پر از « پيخ » است . . . دو بوم آنجا بر خانه . . . ) / متن از فروزانفر ( 32 ) - ط : اوخ ( 33 ) - داخل دو هلال فقط در « ك » آمده است ( فروزانفر : « حاكى از مصيبت » ) / وفائى : « آه باشد و واى كه در مصيبت گويند » ( 34 ) - ك : از مصايب باشد ( 35 ) - د : « حكيم » ندارد ( 36 ) - ط : اوا / د : نوا ( 37 ) - ك : مثال و گويند را دارند .